∫1x2−a2dxを置換積分で計算(ただし,a>0)

■x+x2−a2=tとおく場合

dt dx =1+ 1 2 x 2 − a 2 − 1 2 ⋅2x =1+ x x 2 − a 2 = x 2 − a 2 +x x 2 − a 2

より

1 a 2 − x 2 dx= 1 a 2 − x 2 +x dt

1 a 2 − x 2 dx= 1 t dt

以上より,積分変数をx からt に置換すると

∫ 1 x 2 − a 2 dx = ∫ 1 t dt  

となり,積分を進めると

=log t +C  (C は積分定数)

=log x+ x 2 − a 2 +C

■ x= a cosθ とおく場合

ただし, 0<θ< π 2 , π 2 <θ<π である.

dx dθ = asinθ cos 2 θ   → dx= asinθ cos 2 θ dθ

よって,積分変数をx からt に置換すると

∫ 1 x 2 − a 2 dx =∫ 1 a cosθ 2 − a 2 ⋅ asinθ cos 2 θ dθ

=∫ 1 a 1 cos 2 θ −1 ⋅ asinθ cos 2 θ dθ

tan 2 θ + 1 = 1 cos 2 θ より

=∫ 1 tan 2 θ ⋅ sinθ cos 2 θ dθ

0<θ< π 2 のとき, tanθ>0 となり, tan 2 θ =tanθ である. π 2 <θ<π のとき, tanθ<0 となり,の範囲では, cosθ>0 となり, tan 2 θ =−tanθ である.よって,場合分けをして計算をするめる.

● 0<θ< π 2 場合

与式 =∫ 1 tanθ ⋅ sinθ cos 2 θ dθ

=∫ 1 cosθ dθ

ここを参照すると

= 1 2 log 1+sinx 1−sinx +C

= 1 2 log 1+sinθ 1−sinθ ⋅ 1+sinθ 1+sinθ +C

= 1 2 log 1+sinθ 2 1− sin 2 θ +C

= 1 2 log 1+sinθ 2 cos 2 θ +C

=log 1+sinθ 2 cos 2 θ 1 2 +C

cosθ>0 , 1+sinθ>0 より

=log 1+sinθ cosθ +C

=log 1 cosθ +tanθ +C

=log 1 cosθ + 1 cos 2 θ −1 +C

=log x a + x a 2 −1 +C

=log 1 a x+ x 2 − a 2 +C

=log x− x 2 − a 2 +log 1 a +C

log 1 a +C を改めてCとする.

=log x+ x 2 +1 +C

備考: 0<θ< π 2 のとき, x>a となり, x+ x 2 − a 2 >0

● π 2 <θ<π の場合

与式 =∫ 1 −tanθ ⋅ sinθ cos 2 θ dθ

=−∫ 1 cosθ dθ

ここを参照すると

=− 1 2 log 1+sinx 1−sinx +C

= 1 2 log 1+sinx 1−sinx −1 +C

= 1 2 log 1−sinx 1+sinx +C

= 1 2 log 1−sinθ 1+sinθ ⋅ 1−sinθ 1−sinθ +C

= 1 2 log 1−sinθ 2 1− sin 2 θ +C

= 1 2 log 1−sinθ 2 cos 2 θ +C

=log 1−sinθ 2 cos 2 θ 1 2 +C

cosθ<0 , 1−sinθ>0 より

=log 1−sinθ −cosθ +C

=log − 1 cosθ +tanθ +C

tan 2 θ =−tanθ より

=log − 1 cosθ − tan 2 θ +C

=log − 1 cosθ − 1 cos 2 θ −1 +C

=log − x a − x a 2 −1 +C

=log 1 a − x− x 2 − a 2 +C

=log −x− x 2 − a 2 +log 1 a +C

log 1 a +C を改めてCとする.

=log −x− x 2 − a 2 +C

備考: π 2 <θ<π のとき, x<−a となり, −x− x 2 − a 2 >0

● 0<θ< π 2 , π 2 <θ<π の場合

上記の結果を統合すると

∫ 1 x 2 − a 2 dx =log x+ x 2 − a 2 +C

となる.

 

ホーム>>カテゴリー分類>>積分>>置換積分>>∫1x2−a2dxを置換積分で計算(ただし,a>0)

最終更新日: 2025年9月5日