定積分の問題

■問題

次の問題を積分せよ(定積分).

∫ − 3 0 1 x 2 + 16 d x

■答

■解説動画

◇積分の動画一覧のページへ

log 2

■ヒント

定積分の基本式より

∫ a b f ( x ) d x = [ F ( x ) ] a b = F ( b ) − F ( a ) ・・・・・・(1)  

基本となる関数の積分より

∫ 1 x 2 + A d x = log | x + x 2 + A | + C ( C は積分定数) ・・・・・・(2)

を用いる.

■解説

あらかじめ, ∫ 1 x 2 + 16 d x を求めておく.

ヒントの式(2)より

∫ 1 x 2 + 16 d x = log | x + x 2 + 16 | + C

(これが  1 x 2 + 16 の原始関数である)

よって,(1)より

∫ − 3 0 1 x 2 + 16 d x = [ log | x + x 2 + 16 | ] − 3 0

となる.

= log | 0 + 0 + 16 | − log | − 3 + 9 + 16 |

= log | 16 | − log | − 3 + 25 |

= log 4 − log 2

= log 4 2

( log 4 − log 2 = log 4 2 については,対数計算の基本を参照 )

= log 2

●別解

∫ −3 0 1 x 2 +16 dx = ∫ −3 0 1 4 x 4 2 +1 dx

x 4 =tanθ とおき置換積分をする.ただし, − π 2 <θ< π 2 .

x=4tanθ

dx dt =4⋅ 1 cos 2 θ  →  dx= 4 cos 2 θ dt

x が −3→0 のとき, θ は θ 1 →0 となる.ただし, tan θ 1 =− 3 4 .

よって

与式 = ∫ θ 1 0 1 4 tanθ 2 +1 4 cos 2 θ dθ

tan 2 θ + 1 = 1 cos 2 θ の関係を用いると

= ∫ θ 1 0 cos 2 θ 1 cos 2 θ dθ

積分範囲では, cosθ>0 より, cos 2 θ =cosθ となる.よって

= ∫ θ 1 0 1 cosθ dθ

= ∫ θ 1 0 cosθ cos 2 θ dθ

= ∫ θ 1 0 cosθ 1− sin 2 θ dθ

さらに, sinθ=t とおく置換積分をする.

dt dθ =cosθ → cosθdθ=dt

θ が θ 1 →0 のとき, t は − 3 5  →​ 0 となる.なぜなら, tan θ 1 =− 3 4 のとき, sin θ 1 =− 3 5 .

よって

= ∫ − 3 5 0 1 1− t 2 dt

被積分関数を部分分数に分解すると

= ∫ − 3 5 0 1 2 1 1−t + 1 1+t dt

= 1 2 −log 1−t +log 1+t − 3 5 0

= 1 2 −log1+log1 − −log 8 5 +log 2 5

= 1 2 −0+0 −log 2 5 8 5

= 1 2 −log 1 4

= 1 2 log4

=log2

 

ホーム>>カテゴリー分類>>積分>>積分の問題>>定積分の問題>> ∫ − 3 0 1 x 2 + 16 d x

最終更新日: 2026年10月4日